A

A

Bł. Anastazy Pankiewicz
Zakonnik, kapłan, energiczny przełożony, założyciel katolickiej szkoły dla chłopców oraz zgromadzenia Sióstr Antonianek. W czasie wojny aresztowany i osadzony w Dachau. Zginął śmiercią męczeńską w 1942 r. Papież Jan Paweł II wyniósł go na ołtarze w grupie 108 męczenników II wojny światowej w 1999 r.

Przyszły błogosławiony urodził się 7 sierpnia 1882 r. w Nagórzanach (par. Nowotaniec) k. Sanoka w wielodzietnej rodzinie rolniczej. W 1900 r. wstąpił do zakonu Braci Mniejszych (Prowincji Bernardyńskiej) we Lwowie. Śluby wieczyste złożył w 1904 r., a następnie po odbyciu studiów teologicznych w Krakowie i we Lwowie otrzymał świecenia kapłańskie w dniu 1 lipca 1906 r. Jako duszpasterz pełnił kolejno obowiązki: kaznodziei w Wieliczce, magistra nowicjatu we Włocławku (1908-1911), magistra kleryków we Lwowie, kapelana ss. Bernardynek w Krakowie, administratora parafii Dżurków k. Kołomyi, kapelana wojskowego i duszpasterza Polonii na Węgrzech (1914-1918). W następnych latach jako gwardian klasztoru w Krakowie pw. św Bernardyna (1919-1930) przeprowadził kapitalny remont tamtejszego kościoła oraz umożliwił diecezji częstochowskiej budowę seminarium duchownego w Krakowie, na przyklasztornym terenie. W tym też czasie wyjeżdżał z rekolekcjami i misjami, m.in. do Łodzi i na teren Podlasia; kierował Trzecim Zakonem św. Franciszka w rejonie swojego klasztoru.
 
W 1930 r. za zgodą bpa łódzkiego Wincentego Tymienieckiego nabył parcelę na przedmieściu Łodzi, na której erygowano jego staraniem dom zakonny (1932). Następnie dzięki pomocy wielu dobrodziejów, a przeważnie Polonii kanadyjskiej - kierował w latach 1932-1937 budową klasztoru w Łodzi i Ogólnokształcącego Męskiego Gimnazjum oraz tymczasowego kościoła pw. św. Elżbiety. Szkoła funkcjonowała również po wojnie, choć jako placówka państwowa. W 1989 r. bernardyni na powrót objęli kierownictwo szkoły, która znana jest obecnie jako Katolickie Liceum i Gimnazjum im. Bł. Anastazego Pankiewicza.
 
O. Anastazy planując działalność tej  nowej placówki duszpastersko - dydaktycznej myślał również o współpracy z siostrami zakonnymi, które wspierałyby go w realizacji jego planów. Tak narodziło się Zgromadzenie Sióstr Antonianek od Chrystusa Króla. Jesienią 1933 r. przyjechały do Łodzi z Włocławka trzy siostry, które opuściły Zgromadzenie Sióstr Wspólnej Pracy: Józefa Galczak, Waleria Bakalarska i Władysława Bartkowiak. W 1935 r. spotkały o. Pankiewicza i nawiązały z nim współpracę. Pomógł im on w nabyciu znajdującego się w pobliżu klasztoru domu przy ul. Mariańskiej 3. 17 września 1936 r. przyjął je do III Zakonu Św. Franciszka i ukierunkował ich działalność społeczno - charytatywną. Wkrótce udało się siostrom tercjarkom założyć pracownię krawiecką i hafciarnię. W styczniu 1937 r. w domu mieszkało już kilka młodych osób, pragnących żyć wspólnie duchem św. Franciszka. Mając w perspektywie starania o zatwierdzenie zgromadzenia przez władze kościelne, ustalono z ojcem jego cele i nazwę. Nowa wspólnota miała nazywać się: Zgromadzenie Sióstr Antonianek od Chrystusa Króla. Nawiązywała ona do pierwszej nazwy: Służebnice Chrystusa Króla, i sugestii Ojca, by patronem był św. Antoni z Padwy.
 
Zgromadzenie Sióstr Antonianek od Chrystusa Króla Trzeciego Zakonu Regularnego św. Franciszka z Asyżu kanonicznie erygował biskup łódzki Michał Klepacz, w dniu 22 grudnia 1959 r. Obecnie charyzmatem Zgromadzenia jest służba życiu, wyrażająca się przez modlitwę i ofiarę w intencji  poczętych a jeszcze nienarodzonych dzieci oraz  prowadzenie domu samotnej matki w Łodzi. Opowiadając się po stronie życia antonianki organizują rekolekcje i dni skupienia dla dziewcząt poświęcone godności i powołaniu kobiety, służbie życiu i Duchowej Adopcji dziecka poczętego.

Po wybuchu II wojny światowej hitlerowcy wysiedlili zakonników z klasztoru na Dołach w Łodzi, zamieniając obiekt sakralny na garaże i stajnie. O. Anastazy nie opuścił jednak swojej placówki, ale zamieszkał w pobliżu kościoła, na terenie cmentarza na Dołach, gdzie przetrwał do aresztowania przez Niemców i wywiezienia do obozu koncentracyjnego w Dachau, w październiku 1941 r.
 
W Dachau, pomimo nieludzkich warunków obozowych, o. Anastazy nie upadał na duchu, ale "wszystkich pocieszał i był zawsze uśmiechnięty" (relacja naocznego świadka). W dniu 18 maja 1942 r. został zaliczony przez lekarza obozowego do grupy inwalidów, a następnie wywieziony z obozu wraz z 14 księżmi z tej grupy. Poniósł wraz z nimi śmierć męczeńską przez zagazowanie, w miejscowości Hertheim k. Linzu w północnej Austrii 20 maja 1942 roku. W pełni był przygotowany na śmierć męczeńską, o czym świadczą ostatnie jego słowa wypowiedziane do spowiednika (ks. Stefana Stępnia) tuż przed wywiezieniem z obozu: "Już jestem spokojny i gotowy na śmierć". Ostatnia relacje naocznych świadków wspominają moment, kiedy więźniowie umieszczani byli w samochodzie. Ojciec Anastazy próbował pomóc jednemu ze współwięźniów wsiąść, kiedy gwałtownie zamykające się drzwi odcięły mu ręce. Nie znane są bliższe okoliczności jego śmierci.